سیم و کابل‌های برق از تجهیزات بسیار پرکاربرد و مهمی هستند که بخش جدایی‌ناپذیر شبکه‌ها و مدارهای برق به شمار می‌روند. این دو عنصر نقشی اساسی در زندگی روزمره ما دارند و کاربرد آن‌ها از سیم‌کشی ساده خانه تا پخش‌کننده‌های MP3 دیده می‌شود. سیم و کابل هرچند گاهی با هم اشتباه گرفته می‌شوند، اما دو مفهوم کاملاً متفاوت دارند.

سیم و کابل هر دو از یک هادی مشترک مانند مس یا آلومینیوم برای انتقال جریان الکتریکی ساخته شده‌اند، اما تفاوت اصلی آنها در ساختارشان است.

سیم از یک رشته هادی (رسانا) ساخته شده که با لایه‌ای از عایق پوشانده شده است، در واقع می‌توان گفت سیم یک تک‌رسانا است در حالی که کابل از دو یا چند رشته هادی عایق‌بندی‌شده تشکیل شده که به هم تابیده شده‌اند.

برای آشنایی با انواع سیم و کابل، بهتر است بدانید که پارامترهای زیادی در دسته‌بندی آن ها دخیل هستند. در اینجا به بررسی اصلی ترین پارامترها می‌پردازیم:

• سطح ولتاژ
• نوع هادی و ساختار آن
• نوع عایق و روکش
• نوع حفاظت الکتریکی
• نوع حفاظت مکانیکی
• نوع کاربرد
• تعداد رشته ها
• استاندارد 

انواع سیم برق:

سیم از دو بخش اصلی هادی و عایق تشکیل شده است. هادی که وظیفه انتقال جریان الکتریکی را بر عهده دارد، معمولاً از مس یا آلومینیوم ساخته می‌شود، زیرا این فلزات رسانایی بهتری نسبت به سایرین دارند.

سیم‌ها بر اساس قطر (بر حسب میلی‌متر مربع) اندازه‌گیری می‌شوند. برای مثال، سیم‌هایی با قطر ۱۰ یا ۲۰ میلی‌متر مربع در کاربردهای مسکونی استفاده می‌شوند. لازم به ذکر است که هرچه قطر سیم بزرگ‌تر باشد، توانایی آن برای انتقال جریان نیز بیشتر خواهد بود.

انواع سیم‌ها را می‌توان به سه دسته اصلی تقسیم کرد:

1. سیم مفتول: یک هادی جامد و تک‌رشته است که انعطاف‌پذیری کمتری دارد.
2. سیم نیمه افشان: از چند رشته هادی به هم تابیده تشکیل شده و انعطاف آن از سیم مفتول بیشتر است.
3. سیم افشان: دارای تعداد زیادی رشته نازک هادی است که به هم تابیده شده‌اند و بسیار منعطف است.

سیم مفتول (سیم خشک) :

سیم مفتول یک هادی منفرد است که با لایه‌ای از عایق PVC محافظت می‌شود. این نوع سیم که به سیم خشک نیز معروف است، در ساختمان‌سازی، سیم‌کشی داخلی تابلوها و توزیع‌کننده‌های برق کاربرد دارد. نصب آن در زیر گچ و داخل لوله مجاز است. از سیم مفتول در فرکانس‌های بالا استفاده می‌شود و هزینه کمتری دارد. ولتاژ نامی این سیم‌ها بین ۳۰۰ تا ۷۵۰ ولت است.

سیم نیمه افشان :

ساختار سیم نیمه افشان مشابه سیم‌های مفتولی است و در کاربردهای مشابهی استفاده می‌شود. با این تفاوت که در مواقعی که به انعطاف بیشتری نسبت به سیم مفتول نیاز باشد، از این نوع سیم استفاده می‌شود.

سیم افشان (سیم انعطاف‌پذیر) :

سیم افشان یا سیم انعطاف‌پذیر شامل رشته‌های نازک هادی بسیاری است که به هم تابیده شده و توسط یک لایه عایق پلاستیکی (PVC) محافظت شده‌اند. این سیم‌ها در سیم‌کشی ساختمان و مواردی که به انعطاف‌پذیری بالایی نیاز دارند، کاربرد دارند. در جریان یکسان، سیم افشان سطح مقطع بیشتری نسبت به سیم مفتول دارد. ولتاژ نامی این سیم‌ها از ۳۰۰ تا ۷۵۰ ولت بوده و در سطح مقطع‌های ۰.۵ تا ۲۴۰ میلی‌متر مربع تولید می‌شوند.

انواع کابل بر اساس سطح ولتاژ:

کابل‌ها را می‌توان بر اساس سطح ولتاژی که تحمل می‌کنند، به چند دسته اصلی تقسیم کرد:

کابل‌های فشار ضعیف (Low Voltage Cables)

• علامت اختصاری: LV
• سطح ولتاژ: از ۳۰۰ تا ۱۰۰۰ ولت
• کاربرد: این دسته شامل کابل‌های قدرت فشار ضعیف، کابل‌های کنترل و کابل‌های ابزار دقیق می‌شود.

کابل‌های فشار متوسط (Medium Voltage Cables)

• علامت اختصاری: MV
• سطح ولتاژ: از ۱ تا ۳۳ کیلوولت

کابل‌های فشار قوی (High Voltage Cables)

• علامت اختصاری: HV
• سطح ولتاژ: از ۶۳ تا ۲۳۰ کیلوولت

کابل‌های فوق فشار قوی (Extra High Voltage)

• علامت اختصاری: EHV
• سطح ولتاژ: ۴۰۰ کیلوولت به بالا

کابل‌های فشار ضعیف شامل کابل‌های قدرت فشار ضعیف و کنترل و ابزار دقیق می‌باشد.

انواع کابل بر اساس ساختار و مواد :

بر اساس نوع هادی:

هادی کابل‌ها معمولاً از مس یا آلومینیوم با خلوص بالا ساخته می‌شود، زیرا این فلزات رسانایی بسیار خوبی دارند.

بر اساس نوع عایق:

برای عایق‌بندی کابل‌ها از مواد مختلفی استفاده می‌شود. برخی از این مواد شامل PVC (پلی وینیل کلراید)، پلی اتیلن (PE)، پلی یورتان و لاستیک سیلیکون (SIR) هستند. در ایران، معمولاً از پلیمر PVC برای عایق کابل‌ها استفاده می‌شود.

بر اساس حفاظت الکتریکی:

برای افزایش حفاظت در برابر نویزهای الکتریکی در مکان‌هایی مانند نیروگاه‌ها یا کنتورهای خانگی، از یک لایه محافظ استفاده می‌شود. این لایه معمولاً به صورت نوار یا شیلد بافته شده از جنس مس یا آلومینیوم دور کابل قرار می‌گیرد.

انواع کابل بر اساس ویژگی‌های ساختاری:

بر اساس حفاظت مکانیکی:

برای محافظت از کابل در برابر ضربات فیزیکی، بریدگی و سایر آسیب‌های مکانیکی، از زره‌های فلزی استفاده می‌شود که دور کابل قرار می‌گیرند.

بر اساس تعداد رشته:

• کابل‌های فشار ضعیف (LV): معمولاً در انواع یک تا پنج رشته تولید می‌شوند.
• کابل‌های فشار متوسط (MV) و فشار قوی (HV): در انواع یک تا سه رشته تولید می‌شوند.

بر اساس نوع کاربرد:

کابل زمینی: این نوع کابل برای استفاده در محیط‌های داخلی و مکان‌های ثابت طراحی شده و نباید در محلی که نیاز به تحرک زیاد کابل است، استفاده شود. کابل زمینی برای تأمین انرژی در زیر خاک، داخل آب، داخل کانال‌ها و در شبکه‌های توزیع تأسیسات برقی که احتمال ضربه مکانیکی وجود ندارد، کاربرد دارد.

کابل مخابراتی: این کابل از چند زوج سیم به هم تابیده تشکیل شده است. این شیوه تابیدن رشته‌ها از ایجاد نویز ناشی از اتصال مغناطیسی جلوگیری می‌کند و برای انتقال سیگنال در ارتباطات و مخابرات استفاده می‌شود.

کابل افشان: این نوع کابل از یک یا چند هادی تشکیل شده که هر کدام به صورت جداگانه عایق شده و در نهایت توسط یک روکش عایق بیرونی محافظت می‌شوند. کابل‌های افشان به دلیل انعطاف‌پذیری بالا، برای کنترل و اتصال در ماشین‌آلات، تسمه نقاله‌ها، خطوط تولید و تجهیزات اتوماتیک که تنش‌های مکانیکی متوسطی دارند، مناسب هستند. البته نباید در تماس مستقیم با حرارت قرار گیرند.

کابل کواکسیال: این کابل از یک هادی داخلی تشکیل شده که توسط یک لایه هادی فویل خارجی احاطه شده و هر دو توسط لایه‌های عایق محافظت می‌شوند. دو هادی آن توسط یک ماده دی‌الکتریک از هم جدا شده‌اند. کابل کواکسیال عموماً در کابل‌های تلویزیون استفاده می‌شود، زیرا عملکردی پایدارتر از کابل‌های جفت‌تابیده (مخابراتی) دارد.

کابل فیبر نوری: کابل فیبر نوری سیگنال‌ها را از طریق یک رشته شیشه‌ای انتقال می‌دهد. به دلیل پهنای باند بسیار بیشتر نسبت به کابل‌های فلزی، می‌تواند حجم بالاتری از اطلاعات و داده‌ها را حمل کند. به همین دلیل، با وجود قیمت بالاتر، به جای کابل‌های مسی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

نوشته انواع سیم و کابل برق را بشناسید اولین بار در فنی مهندسی ماهان. پدیدار شد.

سیستم‌های هوشمند در حوزه‌های خود بر تعامل با کاربران و تغییرات محیط‌های اجتماعی و فیزیکی تمرکز دارند. این سیستم‌ها می‌توانند در اشکال مختلفی دیده شوند، مانند برنامه‌های تشخیص چهره، تعیین هویت خرید اختصاصی آمازون و یا جاروبرقی خودکار رومبا. ربات‌های امروزی نیز دستگاه‌های مستقلی هستند که محیط اطرافشان را درک می‌کنند و اهداف مشخصی را دنبال می‌نمایند.

در حال حاضر، سیستم‌های هوشمند برای پذیرش نقش‌های بیشتری آماده می‌شوند، از جمله:

• اتوماسیون صنعتی
• خدمات رباتیک و پزشکی
• بازرسی و نظارت بصری
• نویسه‌خوانی
• کاربردهای نظامی
• خدمات آموزشی و دنیای سرگرمی
• نقل و انتقالات هوشمند
• تشخیص هویت با استفاده از فناوری بیومتریک

البته، سیستم‌های هوشمند چالش‌هایی نیز در زمینه تحقیق و مطالعه دارند. بسیاری از این چالش‌ها به محاسباتی مرتبط است که در ارتباط با جهان فیزیکی و پویا انجام می‌شوند. مشکل اصلی این است که در حین انجام محاسبات، جهان همچنان در حال تغییر است و محاسبات انجام‌شده منسوخ می‌شوند.

هوشمندسازی چیست؟

هوشمندسازی به معنای استفاده از سیستم‌های هوشمند مدیریتی و اتوماسیون خانگی (BMS) است که امروزه به عنوان یک ضرورت در صنعت ساختمان شناخته می‌شود.

اتوماسیون ساختمان یا BMS (سیستم مدیریت ساختمان): با نصب این سیستم، تمامی تجهیزات الکترونیکی یک ساختمان مانند موتورخانه، سیستم‌های سرمایشی و گرمایشی، هواسازها، آسانسورها، برق اضطراری، روشنایی، سیستم‌های امنیتی و دوربین‌های مداربسته به صورت یکپارچه و خودکار مدیریت و کنترل می‌شوند. این سیستم با استفاده از حسگرها و برنامه‌های از پیش تعیین شده، تجهیزات را بر اساس زمان‌های مختلف مصرف تنظیم کرده، در زمان‌های کم‌مصرف آن‌ها را از مدار خارج می‌کند و در صورت معیوب شدن هر بخش، به سرعت اطلاع‌رسانی می‌کند. به این ترتیب، اهداف اتوماسیون ساختمان به طور کامل محقق می‌شود.

سیستم‌های کنترل هوشمند

سیستم‌های کنترل هوشمند تمامی وسایل الکترونیکی داخل یک واحد مسکونی یا تجاری را از طریق یک تلفن همراه، تبلت یا لپ‌تاپ کنترل می‌کنند. این سیستم‌ها به کاربر امکان می‌دهند تا وسایلی مانند سیستم‌های سرمایشی و گرمایشی، روشنایی، پرده‌ها و کرکره‌ها، سیستم‌های صوتی و تصویری و… را از راه دور کنترل و مدیریت کند.

این سیستم‌ها به نیازهای کاربر پاسخ می‌دهند و زندگی را ساده‌تر و راحت‌تر می‌کنند. به عنوان مثال، می‌توانید با یک دکمه یا با یک برنامه زمانی مشخص، تمام چراغ‌ها و وسایل برقی را روشن یا خاموش کنید. همچنین این سیستم‌ها باعث بهینه‌سازی مصرف انرژی و کاهش هزینه‌ها می‌شوند.

اتوماسیون خانه یا محل کار

اتوماسیون در خانه یا محل کار به شما این امکان را می‌دهد که با استفاده از فناوری‌های متنوع، محیطی لوکس، راحت و ایمن داشته باشید. از آنجایی که این فضاها شخصی هستند، می‌توان از تکنولوژی‌های بسیاری برای تکمیل هوشمندسازی و لذت بردن بیشتر از زندگی در یک محیط هوشمند استفاده کرد.

با این سیستم‌ها، شما می‌توانید از هر جای دنیا کنترل کامل لوازم برقی و الکتریکی خود را در دست بگیرید. همچنین می‌توانید سناریوهای از پیش تعیین‌شده را اجرا کنید، مصرف انرژی را بهینه سازید، نور و دمای محیط را به صورت خودکار تنظیم کنید، و پرده‌ها را کنترل نمایید. علاوه بر این، سیستم‌های نظارتی، کنترل تردد، برق اضطراری و حسگرهای تشخیص نشت گاز نیز به شما کمک می‌کنند. از این رو، افزایش عمر لوازم برقی، کاهش هزینه‌ها، ایجاد آسایش و رفاه و تأمین امنیت از جمله مزایای اصلی اتوماسیون خانگی محسوب می‌شود.

نحوه کار سیستم‌های هوشمند مدیریتی به این شکل است که ابتدا اطلاعات از طریق حسگرها دریافت می‌شود، سپس فرمان‌های از پیش تعیین‌شده توسط کنترل‌کننده مرکزی پردازش و برای دستگاه‌های مصرفی ارسال می‌گردند تا اجرا شوند.

مزایای سیستم های هوشمند به طور کلی :

•  بهینه سازی و صرفه جویی در مصرف انرژی
•  تامین آسایش و رفاه
• کنترل امنیت و ایمنی
• کاهش هزینه ها
• کنترل ساختمان از هر جای دنیا
• کم کردن استهلاک وسایل مصرفی
• افزایش ضریب تجملات
• قابلیت اطلاع رسانی

مهارت‌های مورد نیاز برای طراحی و اجرای سیستم‌های هوشمند :

• برنامه‌نویسی و ساختمان داده‌ها: برای نوشتن کدهای کارآمد و سازماندهی اطلاعات.
• ریاضی و آمار: شامل مهارت در ریاضی، فیزیک، آمار و احتمالات، که پایه‌های اصلی هوش مصنوعی و یادگیری ماشین هستند.
• هوش مصنوعی و یادگیری ماشین: برای ساخت سیستم‌های خودآموز و تصمیم‌گیر.
• روش‌های عددی و الگوشناسی: برای حل مسائل پیچیده و تشخیص الگوها.
• روانشناسی: برای درک بهتر تعامل کاربر با سیستم‌ها.
• سیستم‌عامل لینوکس: به عنوان پلتفرمی قدرتمند برای توسعه و اجرای این سیستم‌ها.

نوشته سیستم‌های هوشمند و انواع هوشمندسازی اولین بار در فنی مهندسی ماهان. پدیدار شد.

مراحل پیاده‌سازی:

1. 1. بررسی و طراحی:
   • تعیین نیازها: ابتدا باید نیازهای دقیق مشتری مشخص شود. این شامل تعداد دوربین‌های مورد نیاز، نوع دوربین‌ها (آنالوگ، تحت شبکه، حرارتی و غیره)، محل نصب، پوشش‌دهی، وضوح تصویر، و قابلیت‌های مورد نظر مانند دید در شب، تشخیص حرکت، و زوم است.
   • طراحی سیستم: بر اساس نیازها، یک طرح جامع برای سیستم نظارت تصویری تهیه می‌شود. این طرح شامل نقشه‌ای از محل نصب دوربین‌ها، مسیر کابل‌کشی، محل قرارگیری تجهیزات ذخیره‌سازی (NVR/DVR)، و مانیتورها است.
   • انتخاب تجهیزات: با توجه به طرح، تجهیزات مناسب از جمله دوربین‌ها، دستگاه ضبط تصاویر (DVR/NVR)، کابل‌ها، اتصالات، و مانیتورها انتخاب می‌شوند.
2. 2. نصب و راه‌اندازی:
   • نصب دوربین‌ها: دوربین‌ها در محل‌های تعیین‌شده نصب می‌شوند و با استفاده از پایه‌های مناسب و کابل‌های مناسب به دستگاه ضبط تصاویر متصل می‌شوند.
   • نصب تجهیزات ذخیره‌سازی و نمایش: دستگاه ضبط تصاویر و مانیتورها در محل مناسبی نصب می‌شوند و به دوربین‌ها و برق متصل می‌شوند.
   • کابل‌کشی: کابل‌های برق و تصویر به صورت ایمن و مرتب در مسیرهای از پیش تعیین‌شده کشیده می‌شوند.
   • تنظیمات نرم‌افزاری: نرم‌افزار دستگاه ضبط تصاویر و دوربین‌ها تنظیم می‌شوند. این تنظیمات شامل تنظیم تاریخ و زمان، تنظیمات ضبط تصاویر، تنظیمات شبکه، و تنظیمات هشدارهای دوربین است.
3. 3. تست و راه‌اندازی نهایی:
   • تست دوربین‌ها: پس از نصب و راه‌اندازی، دوربین‌ها تست می‌شوند تا از عملکرد صحیح آنها اطمینان حاصل شود.
   • آموزش کاربران: کاربران با نحوه استفاده از سیستم و تنظیمات آن آموزش می‌بینند.
   • پشتیبانی و نگهداری: سیستم به طور منظم پشتیبانی و نگهداری می‌شود تا از عملکرد صحیح آن اطمینان حاصل شود.

انواع دوربین‌های مداربسته:

• دوربین‌های آنالوگ:از قدیمی‌ترین نوع دوربین‌ها هستند که از کابل کواکسیال برای انتقال تصویر استفاده می‌کنند. کیفیت تصویر این دوربین‌ها معمولاً پایین‌تر از دوربین‌های دیجیتال است.
• دوربین‌های تحت شبکه (IP):از جدیدترین نوع دوربین‌ها هستند که از طریق شبکه IP (اینترنت) تصاویر را انتقال می‌دهند. این دوربین‌ها کیفیت تصویر بالاتری دارند و قابلیت‌های بیشتری مانند زوم، تشخیص حرکت، و دید در شب را ارائه می‌دهند.
• دوربین‌های Turbo HD:نوعی از دوربین‌های آنالوگ هستند که از تکنولوژی HD استفاده می‌کنند و کیفیت تصویر بهتری نسبت به دوربین‌های آنالوگ معمولی ارائه می‌دهند. 

مزایای سیستم‌های نظارت تصویری:

• افزایش امنیت:با استفاده از دوربین‌های مداربسته می‌توان از وقوع جرم و جنایت جلوگیری کرد و در صورت وقوع حادثه، مدارک تصویری برای شناسایی مجرمان فراهم کرد.
• نظارت بر محیط:دوربین‌های مداربسته می‌توانند برای نظارت بر محیط‌های داخلی و خارجی، کنترل تردد، و نظارت بر عملکرد کارکنان استفاده شوند.
• کاهش هزینه‌ها:با استفاده از سیستم‌های نظارت تصویری می‌توان از برخی هزینه‌های امنیتی مانند استخدام نگهبانان و یا نصب سیستم‌های حفاظتی گران‌قیمت جلوگیری کرد.
• افزایش بهره‌وری:با نظارت بر عملکرد کارکنان می‌توان بهره‌وری آنها را افزایش داد. 

نکات مهم در پیاده‌سازی:

• انتخاب تجهیزات مناسب:انتخاب تجهیزات با کیفیت و مناسب با نیازهای شما از اهمیت بالایی برخوردار است.
• نصب صحیح دوربین‌ها:نصب دوربین‌ها در محل‌های مناسب و با زاویه دید مناسب، از اهمیت بالایی برخوردار است. 
• کابل‌کشی صحیح:کابل‌کشی صحیح و ایمن، از اختلال در عملکرد سیستم جلوگیری می‌کند

نوشته پیاده‌سازی سیستم‌های نظارت تصویری و دوربین مداربسته اولین بار در فنی مهندسی ماهان. پدیدار شد.

مراحل طراحی و اجرا:

1. 1. ارزیابی ریسک حریق:ابتدا باید نوع کاربری ساختمان و ریسک حریق در هر بخش از آن ارزیابی شود. این ارزیابی شامل شناسایی مواد قابل اشتعال، فضاهای پرخطر و مسیرهای احتمالی گسترش آتش است. 
2. 2. طراحی نقشه سیستم:بر اساس ارزیابی ریسک، نقشه سیستم اعلام حریق شامل محل قرارگیری دتکتورها (آشکارسازها)، شستی‌ها، آژیرها و مرکز کنترل طراحی می‌شود. همچنین باید مسیرهای کابل‌کشی و نوع تجهیزات مورد نیاز مشخص گردد. 
3. 3. انتخاب تجهیزات:انتخاب تجهیزات باید با توجه به نوع سیستم (متعارف یا آدرس‌پذیر)، استانداردها و نیازهای ساختمان انجام شود. تجهیزات اصلی شامل دتکتورهای دود، حرارت، شعله، شستی‌های اعلام حریق، آژیرها، و مرکز کنترل هستند. 
4. 4. نصب و راه‌اندازی:نصب سیستم باید توسط افراد متخصص و با رعایت استانداردهای مربوطه انجام شود. این مرحله شامل سیم‌کشی، نصب تجهیزات، و اتصال آنها به مرکز کنترل است. 
5. 5. تست و نگهداری:پس از نصب، سیستم باید تست شده و از عملکرد صحیح آن اطمینان حاصل شود. همچنین، نگهداری دوره‌ای و بررسی منظم سیستم برای اطمینان از عملکرد صحیح آن در طول زمان ضروری است. 

انواع سیستم‌های اعلام حریق:

• سیستم‌های متعارف:در این سیستم‌ها، هر زون (منطقه) دارای یک مدار مشخص است و در صورت وقوع حریق، محل دقیق حریق مشخص نیست و تنها زون فعال می‌شود.
• سیستم‌های آدرس‌پذیر:در این سیستم‌ها، هر تجهیز دارای آدرس منحصر به فردی است و در صورت وقوع حریق، محل دقیق آن مشخص می‌شود. 

نکات مهم در طراحی و اجرا:

• رعایت استانداردها:طراحی و اجرای سیستم باید با توجه به استانداردهای ملی و بین‌المللی مربوطه انجام شود. 
• انتخاب تجهیزات با کیفیت:استفاده از تجهیزات با کیفیت و دارای تاییدیه معتبر، عمر مفید سیستم را افزایش می‌دهد. 
• نصب توسط افراد متخصص:نصب و راه‌اندازی سیستم باید توسط افراد متخصص و دارای تجربه در این زمینه انجام شود. 
• آموزش کاربران:کاربران باید با نحوه عملکرد سیستم و نحوه استفاده از آن آشنا شوند

نوشته اجرای سیستمهای اعلام حریق اولین بار در فنی مهندسی ماهان. پدیدار شد.

سیستم‌های هوشمند ساختمان (Building Automation Systems یا BAS) به مجموعه‌ای از فناوری‌ها و تجهیزات گفته می‌شود که به منظور مدیریت یکپارچه و خودکار بخش‌های مختلف یک ساختمان به کار می‌روند. هدف اصلی این سیستم‌ها افزایش کارایی، کاهش مصرف انرژی، افزایش ایمنی و بهبود آسایش ساکنین است. سیستم‌های هوشمند ساختمان معمولاً شامل کنترل روشنایی، تهویه مطبوع (HVAC)، سیستم‌های امنیتی،…

طراحی ،نظارت و اجرای سیستمهای هوشمند

سیستم‌های هوشمند ساختمان (Building Automation Systems یا BAS) به مجموعه‌ای از فناوری‌ها و تجهیزات گفته می‌شود که به منظور مدیریت یکپارچه و خودکار بخش‌های مختلف یک ساختمان به کار می‌روند. هدف اصلی این سیستم‌ها افزایش کارایی، کاهش مصرف انرژی، افزایش ایمنی و بهبود آسایش ساکنین است. سیستم‌های هوشمند ساختمان معمولاً شامل کنترل روشنایی، تهویه مطبوع (HVAC)، سیستم‌های امنیتی، و سایر سیستم‌های الکتریکی و مکانیکی می‌شوند. 

اجزای اصلی سیستم‌های هوشمند ساختمان:

• تجهیزات کنترلی و مرکزی:این تجهیزات شامل کنترلرها، سنسورها، و پردازنده‌های مرکزی هستند که وظیفه جمع‌آوری اطلاعات و کنترل سیستم‌های مختلف را بر عهده دارند.
• سیستم‌های روشنایی هوشمند:این سیستم‌ها به طور خودکار نورپردازی را بر اساس میزان نور طبیعی و حضور افراد تنظیم می‌کنند.
• سیستم‌های تهویه و دمای هوشمند:این سیستم‌ها با کنترل دما و تهویه، شرایط مطلوب را در ساختمان فراهم می‌کنند.
• سیستم‌های امنیتی هوشمند:این سیستم‌ها شامل دوربین‌های مداربسته، سیستم‌های اعلام حریق، و کنترل دسترسی هستند که امنیت ساختمان را تأمین می‌کنند.
• پرده‌ها و کرکره‌های هوشمند:این سیستم‌ها به صورت خودکار یا از راه دور می‌توانند باز و بسته شوند و نور و حرارت ورودی به ساختمان را تنظیم کنند.
• سیستم‌های صوتی و تصویری هوشمند:این سیستم‌ها شامل پخش‌کننده‌های موسیقی، تلویزیون‌های هوشمند و سیستم‌های صوتی و تصویری هستند که به صورت یکپارچه کنترل می‌شوند.
• سنسورها و ماژول‌ها:این اجزا اطلاعات مربوط به دما، رطوبت، حرکت، و سایر پارامترها را جمع‌آوری می‌کنند و به سیستم مرکزی ارسال می‌کنند.
• تجهیزات مدیریت انرژی:این تجهیزات شامل کنتورهای هوشمند و سیستم‌های مدیریت مصرف انرژی هستند که به بهینه‌سازی مصرف انرژی در ساختمان کمک می‌کنند.
• تجهیزات آبیاری هوشمند:این سیستم‌ها به صورت خودکار آبیاری فضای سبز را مدیریت می‌کنند.
• پروتکل‌های ارتباطی:این پروتکل‌ها برای برقراری ارتباط بین اجزای مختلف سیستم هوشمند استفاده می‌شوند. 

مزایای هوشمندسازی ساختمان:

• کاهش مصرف انرژی:سیستم‌های هوشمند با بهینه‌سازی مصرف انرژی، هزینه‌های انرژی را کاهش می‌دهند.
• افزایش ایمنی:سیستم‌های امنیتی هوشمند، امنیت ساختمان را افزایش می‌دهند.
• افزایش راحتی:سیستم‌های هوشمند با کنترل خودکار سیستم‌های مختلف، آسایش ساکنین را افزایش می‌دهند.
• افزایش کارایی:سیستم‌های هوشمند با مدیریت یکپارچه، کارایی ساختمان را افزایش می‌دهند.
• کاهش هزینه‌های نگهداری:سیستم‌های هوشمند با تشخیص زودهنگام مشکلات، هزینه‌های نگهداری را کاهش می‌دهند.
• افزایش ارزش ساختمان:ساختمان‌های هوشمند به دلیل مزایای ذکر شده، ارزش بالاتری در بازار دارند

نوشته طراحی ،نظارت و اجرای سیستمهای هوشمند اولین بار در فنی مهندسی ماهان. پدیدار شد.